Wanneer gaat in Deventer de vlag uit? Van Dickens Festijn tot Koningsdag

Op 12 en 13 december verandert het Bergkwartier voor de 34e keer in het Londen van Charles Dickens. Ruim 950 personages lopen dan door de straten, tussen huizenhoge kerstbomen en gerestaureerde gevels. Het is het weekend waarop Deventer zich het meest laat zien. Een goede aanleiding om het eens over de vlag van de stad te hebben, want die is jonger dan je denkt.

Een adelaar op wit en rood

De vlag van Deventer is officieel pas sinds 25 september 1997, toen de gemeenteraad hem bij besluit vaststelde. Twee banen van gelijke hoogte, wit boven en rood onder, met over het geheel een zwarte adelaar met rode poten, bek en tong. Wit en rood komen van het wapen van de bisschop van Utrecht, die in Deventer een residentie had. Vóór 1997 gebruikte de stad al een onofficiële wit-rode vlag, zonder adelaar.

Die adelaar komt uit het stadswapen en is veel ouder dan de vlag. Hij gaat terug tot het einde van de tiende eeuw, toen Deventer de keizerlijke adelaar in het zegel mocht voeren in plaats van de drie torens die er tot dan toe op stonden. Het is de vogel van het Heilige Roomse Rijk, en de stad droeg hem met trots, als Hanzestad en als stad die zichzelf graag vrije rijksstad noemde. Op het huidige wapen, in 1921 bij Koninklijk Besluit bevestigd, staat boven het schild dan ook de keizerskroon.

Deventer heeft dus een vlag van nog geen dertig jaar oud met een vogel van meer dan duizend jaar erop. Voor wie hem aan de gevel of in de tuin wil, is er de stadsvlag van Deventer in meerdere maten, van gevelstok tot mast.

De vaste vlagdagen

Voor de Nederlandse vlag bestaat wél een vaste kalender, de vlaginstructie van de Rijksoverheid. Die geldt voor rijksgebouwen, en gemeenten wordt gevraagd hem te volgen. Voor inwoners is het een richtlijn, geen plicht. Op Koningsdag, 27 april, gaat de vlag uit met oranje wimpel. Op 4 mei hangt hij halfstok, volgens de instructie vanaf zes uur ’s avonds tot zonsondergang, al vraagt het Nationaal Comité 4 en 5 mei om hem de hele dag halfstok te hangen. Op 5 mei gaat hij weer in top. Verder staan Veteranendag op de laatste zaterdag van juni, 15 augustus voor het einde van de Tweede Wereldoorlog en Prinsjesdag op de derde dinsdag van september op de lijst.

Eén regel vergeten mensen nogal eens.

Tussen zonsondergang en zonsopkomst hoort de vlag binnen, tenzij hij verlicht is. Wie de driekleur of de stadsvlag in de donkere maanden wil laten hangen, zet er dus een lamp bij.

En de eigen feesten van de stad

Voor Dickens, Deventer Op Stelten of de Boekenmarkt bestaat geen instructie. Daar hangt de stadsvlag uit omdat mensen daar zin in hebben, en dat is precies waar een stadsvlag voor bedoeld is. Wie vast in de stemming wil komen voor december, kan alvast langs het Charles Dickens Kabinet in de oude Vrouwengevangenis aan de Walstraat.

Een vlag heeft alleen wel een mast nodig, en daar loopt het in de binnenstad nogal eens op stuk. Een gevelstok past bijna overal. Een mast in de tuin vraagt om een fundering en een plek waar het doek vrij kan hangen. Kijk dan naar de vlaggenmasten van Vlaggen Unie, in aluminium of polyester en in verschillende lengtes. Vuistregel is dat de mast in verhouding staat tot het huis, niet dat hij zo hoog mogelijk is.

Zo hoort het eigenlijk het hele jaar te gaan. De driekleur op de dagen van de instructie, de adelaar op de dagen van de stad.